Sat, 09 / 2018 1:23 am | admin

Phân tích hình tượng ông lái đò trong Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy phân tích hình tượng ông lái đò trong đoạn trích “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân

(Bài văn phân tích của bạn Đào Mai Anh lớp 12C1 trường THPT chuyên Hải Phòng).

BÀI LÀM

Có thể nói, Nguyễn Tuân là nhà văn viết tùy bút nổi tiếng nhất trong nền văn học Việt Nam hiện đại. Chính ông đã làm sống lại và đi “định nghĩa” lại chính xác và tiến bộ nhất về thể tùy bút. “Người lái đò sông Đà” là tác phẩm nổi bật nhất trong quá trình nhà văn phục dựng lại thể văn này, cũng là thể hiện đặc trưng nhất phong cách văn chương Nguyễn Tuân. Trong tác phẩm, Nguyễn Tuân đã xây dựng hình tượng người lái đò sông Đà vừa dũng cảm, tài trí vừa tài hoa, là điển hình cho quan niệm nghệ thuật của nhà văn.

Nguyễn Tuân luôn thống nhất trong các tác phẩm hiện đại của mình quan niệm về chủ nghĩa anh hùng: anh hùng luôn có trong những con người bình thường và trong lao động sản xuất hàng ngày. Vì vậy, khi thể hiện chân dung một ông lái đò, nhà văn đã khắc họa nhân vật như một vị dũng tướng trong nghề sông nước. Mặt khác, Nguyễn Tuân là người “suốt đời đi tìm cái Đẹp”, cái “Đẹp” mà nhà văn hướng tới đậm tính siêu phàm, siêu việt. Do đó, dù là một tên quản ngục, một tên trộm hay một ông lái đò đều có nét đẹp rất mực tài hoa. Ông lái đò vượt qua dòng nước không khác gì một người nghệ sĩ sông nước. Nguyễn Tuân đã càng tuyệt đối hóa vẻ đẹp nhân vật khi để ông lái đò hiện diện tương xứng với dòng sông vừa hung bạo vừa trữ tình.

Loading...

phân tích hình tượng ông lái đò

Trước hết, hình ảnh người lái đò hiện lên dũng cảm, tài trí khi chế ngự và chiến thắng với dòng sông hung bạo. Nguyễn Tuân đã miêu tả cuộc vượt thác của người lái đò giống như một trận thủy chiến ác liệt giữa người và nước. Người và nước với tương quan lực lượng không cân bằng bởi sông Đà dường như luôn áp đảo trong mọi chặng hành trình. Sông Đà bày binh bố trận, “mai phục” từ ngàn năm nay với sự phối kết hợp từ đá, nước, sóng, gió, xoáy nước… Tất cả những gì thuộc về sông Dad đều vô cùng dữ dội và dường như mang tâm địa của một kẻ khôn ngoan, hiểm ác. Hàng loạt những câu văn chắc, mạnh miêu tả “loài thủy quái số 1”: “nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè suốt năm”, “vách đá thành chẹt lòng sông Đà như một cái yết hầu”, cái hút nước “quay lừ lừ những cánh quạ đàn”, “nước ở đây thở và kêu như ống cống bị sặc”… Trước con “thủy quái” ấy, ông lái đò như vị anh hùng chế ngự tuấn mã bất khan, chủ động đối đầu mà không hề e sợ. Thậm chí, có lúc bị thương, ông lái đò vẫn “cố nén” vết thương, tỉnh táo vung mái chèo: “nắm chắc được cái bờm sóng đúng luồng rồi ông đò ghì cương lái”, “bám chắc”, “phóng nhanh”, “lái miết”… Ông đò hiện hình như một vị dũng tướng xông pha trận mạc.

Bên cạnh nét đẹp anh hùng, ông đò còn có vẻ tài hoa, nghệ sĩ khi vượt thác một cách thuần thục, điêu luyện với tâm hồn rất mực tự do, tự tin chiến thắng. Vẻ đẹp này song song với hình ảnh một con sông đà trữ tình, thơ mộng. Dù hiểm độc nhưng bản thân sông Đà vẫn có nét vẽ rất cuốn hút. Con sông Đà dàn thế trận 3 vòng vây như thể một nhà quân sự thông minh và khéo léo. Nó “dụ” ông đò vào cừa “tử”, đánh đòn “hiểm”, sắp đặt mê cung sinh – tử buộc ông đò phải đặt cược tính mạng. Trái lại, ông đò thừa hiểu được quy luật phục kích của “lũ đá nơi ải nước hiểm trở này”, nắm vững quy luật của thần sông thần đá. Vì thế mà ông đò như vị “nhạc trưởng” tự do vung mái trên dòng sông, tự do tận hưởng thú vượt sông. Ông đò điều khiển chiếc thuyền điêu luyện siêu phàm “như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động lái lượn được”. “Thế là hết thác”, cuộc chiến kết thúc. Ông đò lại trở về như một người bình thường gắn bó với việc sông nước. Cái bọt nước “xèo xèo” tan trong trí nhớ ấy là quá khứ của hành trình dữ dội mà mỗi ngày ông đò vẫn trải qua.

Hình tượng ông lái đò trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà” chính là tuyên ngôn nghệ thuật về quan niệm cái Đẹp và quan niệm anh hùng trong văn Nguyễn Tuân. Sâu xa sau đó, ta thấy chân dung một nhà văn giàu lòng yêu sống và trân trọng vẻ đẹp con người, đất nước Việt Nam. Nguyễn Tuân mất ngày 28 tháng 7 năm 1987, biết bao nuối tiếc để lại sau sự ra đi của ông.

>>> XEM THÊM  : 

Spread the love
Loading...
Bài viết cùng chuyên mục